خطبه غدیریه
امیرمؤمنان(ع) در زمان حکومت
در دوره حاکمیت علی بن
ابیطالب(ع) اتفاقا روز عید غدیر با جمعه
مصادف شد. مسلمانان حضور چشمگیری پیدا کردند
و آن حضرت برای اقامه نماز جمعه و خواندن
خطبه های آن در برابر مردم قرار گرفت. حسین
بن علی(ع) میگوید: پنج ساعت از روز گذشته
بود [قبل از اذان ظهر]، که پدرم خطبه ها را
آغاز کرد. او نخست به حمد و ثنای حضرت حق
پرداخت، صفات ربوبی اش را برشمرد، حاکمیت
مطلق را از آن وی دانست، نعمتهایش را مورد
توجه قرار داد و بعد خطاب به مردم فرمود:
خداوند تعالی امروز دو عید بسیار بزرگ [جمعه و
غدیر] را برای شما در یک زمان قرار داده است؛
دو عیدی که هر یک فلسفه وجودی دیگری را تکامل
میبخشد و به وسیله هر یک هدایت در دیگری اثر
میبخشد... سپس فرمود: توحید و ایمان به
یگانگی خداوند پذیرفته نمیشود مگر با اعتراف
به نبوت پیامبرش محمد(ص) و دین و شریعت
محمد(ص) پذیرفته نمیشود مگر با قبول ولایت
امر کسی که خدا فرمان ولایتش را داده است؛ و
همه این امور سامان نمیپذیرد مگر بعد از توسل
و تمسک به اهل ولایت.
غدیر از نگاه
مولی الموحدین علی(ع)
سپس فرمود: خداوند در روز غدیر
(1) آنچه در باره منتخبین خود
اراده کرد بر پیامبرش فرو فرستاد، به او فرمان
داد تا ولایت و وصایت را ابلاغ کند و مجال را
از کافران و منافقان بگیرد نگران گزند دشمنان
نباشد .روز غدیر قدر و منزلت بسیار دارد، در
آن روز گشایش های الهی فرا رسیده و حجتش بر
همه تمام شده است. امروز روز روشنگری و اظهار
عقیده از جایگاه بلند و روشن است، امروز روز
تکامل دین و روز وفای به عهد است. غدیر روز
(2) [رسول الله(ص)] و مشهود [علی
بن ابیطالب(ع)] است، روز در هم ریختن پیمان
های زیر پرده کفر و نفاق است، روز آشکار شدن
حقایق اصیل اسلام است، روز ذلت و خواری شیطان
است، روز استدلال و برهان است، روز جدا شدن
صفوف کسانی است که آن را تکذیب میکردند امروز
بزرگترین روزی است که عده ای از شما از آن
اعراض کردید، روز هدایت و امتحان بندگان
خداست، روز آشکار شدن کینه های نهفته در دلها
و سینه هاست، روز عرضه نصوص [سخنان بدون
ابهام پیامبر (ص)] بر افراد مؤمن و دلباخته
[اهل الخصوص] است، غدیر روز شیث پیامبر(ع)
است، روز ادریس و یوشع و شمعون و ...
منشور علوی(ع)
در عید غدیر
امیر مؤمنان(ع) در قسمت آخر
خطبه فرمود: رحمت خدا بر شما ای مسلمانان، بعد
از برگشت از این اجتماع بزرگ امروز [غدیر] را
عید بگیرید: [و با انجام امور ذیل آن را بزرگ
بشمارید] .
الف) نعمت را بر افراد خانواده
و خویشاوندانتان گسترش دهید و نیکی و بخشش
پیشه کنید . (3)
ب) به برادران دینی خویش به
قدر توان نیکی و بخشش کنید. (4) و
(5)
ج) خدای را در برابر نعمتهایی
که به شما ارزانی داشته، شکرگزار باشید.
د) کنار یکدیگر جمع شوید تا
خداوند اجتماع شما را فراگیر و گیراتر سازد.
ه) به یکدیگر نیکی کنید تا
خداوند به شما الفت و مهربانی بیشتر عنایت
کند.
و) نعمتهای الهی را به یکدیگر
تبریک و تهنیت گویید همان طور که خداوند [در
این روز] با اعطای اجر و ثوابی بیش از دیگر
اعیاد به شما تهنیت میگوید. بعد فرمود:
کمکهای مالی به دیگران در امروز (غدیر) به
اموالتان برکت میبخشد و بر عمرتان میافزاید:
مهربانی به دیگران سبب رحمت و عنایات حق خواهد
شد.
ز) با خوشرویی و شادمانی
یکدیگر را در آغوش بگیرید.
ح) خداوند را بر توفیقات خویش
سپاس گویید.
ط) از فقرا و ضعیفانی که چشم
به کمک شما دارند دیدن کنید، به زیارتشان
بروید و با آنان در خوراکشان همراه شوید. بعد
حضرت فرمود: یک درهم کمک به فقرا در روز عید
غدیر با دویست هزار درهم برابر است، بلکه
بیشتر خواهد بود.
ی) وقتی یکدیگر را ملاقات
کردید مصافحه کنید، به هم تبریک بگویید و سلام
کنید، که پیامبر خدا(ص) به من چنین فرمان داد.
(6)
پی نوشتها:
1ـ از روز غدیر خم در روایت
تعبیر به «یوم الدوح» شده است که این واژه هم
در روایات و هم در اشعار به کار گرفته شده
است. (بحارالانوار، ج 94، ص 115).
2 و 3)ـ تفسیر شاهد و مشهود را
میتوان در موارد ذیل یافت: اصول کافی، ج 1، ص
425، ح 69؛ بحارالانوار، ج 35، ص 386، ح 1؛ ج
36، ص 114، ح .61
4 و 5)ـ در ترجمه عبارات تلفیق
شده است.
6ـ بحارالانوار، ج 95، ص 118 ـ
112، ح 8، مقداری از خطبه امیرالمؤمنین(ع)
توسط امام حسین(ع) نقل شده است.
|
